De wetgever doet inspanningen om de kloof tussen burger en fiscus te verkleinen. Zo bestaat al meerdere jaren de Dienst voor Voorafgaande Beslissingen (Rulingcommissie) waarbij u een verrichting fiscaal kunt laten beoordelen vooraleer deze heeft plaatsgevonden. Sinds 1 juni 2010 is er ook een ‘fiscale bemiddelingsdienst’ in het leven geroepen. Deze is gevestigd in Brussel en kan ingeschakeld worden indien u het niet eens bent met een standpunt van de fiscus.
Objectief, onpartijdig, onafhankelijk
De doelstelling van de overheid? Een autonome dienst creëren die op objectieve, onpartijdige en onafhankelijke wijze bemiddelt bij een blijvend geschil tussen een belastingplichtige en de fiscus. Deze bemiddeling is gratis. U kunt er terecht in geval van betwistingen over zowel de heffing als de invordering van belastingen waarvoor de FOD Financiën bevoegd is. Dit zijn nagenoeg alle bekende belastingen.
Wanneer kunt u de dienst inschakelen?
Bemiddeling is mogelijk zolang de procedure in de administratieve fase zit. Zodra u het geschil aanhangig maakt bij de rechtbank, is de dienst niet meer bevoegd. Bovendien moet er sprake zijn van een ‘blijvend’ geschil. Om die reden werd beslist dat de dienst voor toepassing van de directe belastingen slechts ingeschakeld kan worden indien er een geldig bezwaarschrift werd ingediend (en bv. nog niet indien er enkel een bericht van wijziging werd verzonden). Bij een geschil over de btw kunt u de dienst aanschrijven als er een proces-verbaal werd opgesteld (en bv. nog niet indien enkel een regularisatieopgave werd verzonden).
Sleutelwoord: compromis
De fiscale bemiddelingsdienst tracht de verschillende partijen dichter bij elkaar te brengen en een compromis uit te werken. De dienst kan echter noch de fiscus noch de belastingplichtige tot een akkoord dwingen.
De wet voorziet niet in een bindende timing. Wel werd bepaald dat u binnen de 15 dagen na de aanvraag wordt meegedeeld of uw geschil al dan niet in aanmerking komt voor bemiddeling.
Eventuele afspraken worden vastgelegd in een niet-bindend bemiddelingsverslag dat de partijen toegestuurd krijgen.
Toegevoegde waarde of niet?
Het is niet helemaal duidelijk of de fiscale bemiddelingsdienst een echte toegevoegde waarde zal hebben bij een geschil met de fiscus. De dienst kan de fiscus immers niet dwingen tot een akkoord. Bovendien is zij een onderdeel van de FOD Financiën en dus samengesteld uit ambtenaren.
Hopelijk zal de dienst inderdaad een voldoende effectieve onafhankelijkheid en openheid in huis hebben om mee te zoeken naar eerbare compromissen binnen de grenzen van de wet. Enkel onder die omstandigheden kan zij door de belastingplichtige zinvol worden ingeschakeld.
Gert De Greeve
gert.degreeve@vhg.be
